Βασικές Τεχνικές Ζωγραφικής

• Νωπογραφία:

H νωπογραφία ή φρεσκογραφία (Ιταλικά: buon fresco) είναι τεχνική της τοιχογραφίας εκτελεσμένη με χρώματα διαλυτά στο νερό, που τοποθετούνται επάνω στο κονίαμα του τοίχου όσο ακόμα είναι νωπό. Ονομάζεται επίσης φρέσκο από το αντίστοιχο ιταλικό όρο (fresco). Η τεχνική της νωπογραφίας είναι διαφορετική από αυτήν της τέμπερας ή της εγκαυστικής. Η παλέτα της είναι πολύ περιορισμένη από των δύο προαναφερθέντων, γιατί χρησιμοποιεί ως λευκό χρώμα τον ασβέστη με τον οποίο λίγα χρώματα μπορούν να αναμειχθούν.

• Χαρακτική:

Είναι η τέχνη της εγχάραξης μιας σκληρής επίπεδης, κυλινδρικής ή άλλου είδους επιφάνεια, με σκοπό τη δημιουργία διακοσμητικών σχεδίων σ'αυτήν την επιφάνεια. Για παράδειγμα, οι αρχαίοι σφραγιδόλιθοι και οι αρχαίες επιγραφές σε στήλες αποτελούν τα πρώτα χαρακτικά έργα της ανθρωπότητας.

• Υδατογραφία:

Με τον όρο υδατογραφία ή τον αντίστοιχο διεθνή ακουαρέλα (από την ιταλική γλώσσα), αναφέρεται ένα συγκεκριμένο είδος ζωγραφικής στην ποία τα τριμμένα χρώματα, που λέγονται και νερομπογιές, διαλύονται σε νερό κι αναμιγνύονται με μια μικρή ποσότητα στερεωτικού υλικού, που παλαιότερα ήταν το αραβικό κόμμι. Η τεχνική αυτή έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στους τοπιογράφους του 18ου αιώνα, όμως ο δεξιοτέχνης Άλμπερχτ Ντύρερ την εφάρμοζε ήδη από τον 15ο αιώνα. Σε μερικά έργα του χρησιμοποίησε ακουαρέλα για ν'απλώσει χρώμα στα σχήματα που είχε ήδη δημιουργήσει με μελάνι, ενώ σε άλλα τη διαχειρίστηκε πιο ελεύθερα.

Τα χρώματα της υδατογραφίας πρέπει να είναι διάφανα για να διακρίνεται το χαρτί κάτω από τη ζωγραφική επιφάνεια, στοιχείο που βοηθά στη δημιουργία λεπτών αποχρώσεων και την επιτυχημένη απόδοση των ατμοσφαιρικών συνθηκών. Τα χρώματα όμως μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως επικαλυπτικά (γκουάς), με προσθήκη κιμωλίας ή άλλων ουσιών στις χρωστικές. Ο Ντύρερ συχνά εφάρμοσε υδατογραφία και γκουάς στο ίσιο έργο, όπως π.χ. στον "Λαγό" και τη "Νεκρή Φύση" ("Χλόη"), που είναι από τα καλύτερα του είδους.

• Κεραμική:

Η κεραμική είναι η τέχνη κατασκευής κεραμικών. Από τις αρχαιότερες τέχνες που έχουν καταγραφεί με αρχαιολογικά ευρήματα και χαρακτηρίζουν τον πολιτισμό της κάθε εποχής.

Υγρός πηλός παίρνει την επιθυμητή μορφή από τα ανθρώπινα χέρια και ξηραίνεται ώστε ν αποκτήσει στερεά μορφή. Αργότερα μπαίνει σε ειδικό φούρνο και "ψήνεται" ώστε να αυξηθεί η μηχανική του αντοχή.

Λόγω της ευκολίας στην δημιουργία επιθυμητών σχημάτων όπως δοχεία και ειδώλια, αλλά και της αντοχής των κεραμικών στο χρόνο, η κεραμική είναι τέχνη/τεχνολογία για την οποία υπάρχουν παλαιότατα αρχαιολογικά ευρήματα.

• Τέμπερα:

Η τέμπερα είναι μια τεχνική στη ζωγραφική. Σύμφωνα με αυτήν, αντί  για λάδι, ως συγκολλητική ουσία των χρωμάτων, χρησιμοποιείται ζωική κόλλα, αυγό, ιχθυόκολλα, γάλα, γόμα διαλυμένη σε νέφτι, κερί κλπ.

• Εγκαυστική:

Η εγκαυστική ζωγραφική, ονομάζεται και "ζωγραφική με ζεστό κερί" είναι η δημιουργία ζωγραφικών έργων με τη χρήση θερμασμένου κεριού στο οποίο έχει προστεθεί χρωστική ουσία. Το υλικό αυτό, στην υγρή ή στην πιο συμπυκνωμένη μορφή του (πάστα), απλώνεται στην επιφάνεια, συνήθως ξύλινη αλλά και σε καμβά ή άλλα υλικά.

Η απλούστερη μίξη στην εγκαυστική μπορεί να γίνει προσθέτοντας χρώμα σκόνης σε κερί μέλισσας. Υπάρχουν και άλλες συνταγές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, κάποιες από τις οποίες περιλαμβάνουν και άλλα είδη κεριού, ρητίνη Δαμάρεως, λινέλαιο ή άλλα συστατικά. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με αγνό χρώμα σκόνης ή σε μίγματα με χρώματα λαδιού ή άλλες χρωστικές.

Μεταλλικά εργαλεία 'η ειδικά πινέλα χρησιμοποιούνται για να σχηματίσουν το χρωματικό μείγμα πριν αυτό κρυώσει. Επίσης θερμά μεταλλικά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μορφοποιήσουν το χρωματικό μείγμα που έχει προηγουμένως ζωγραφιστεί και κρυώσει πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια. Σήμερα, εργαλεία όπως θερμαντικές λάμπες, πιστόλια θερμού αέρα και άλλες μέθοδοι θέρμανσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να δώσουν στον καλλιτέχνη τη δυνατότητα να επεκτείνει το χρόνο που μπορεί να δουλέψει με το υλικό.

Επειδή το κερί χρησιμοποιείται ως συνδετικό υλικό, τα εγκαυστικά έργα μπορούν να σκαλιστούν το ίδιο καλά όπως ζωγραφίζονται. Άλλα υλικά μπορούν να ενθυλακωθούν ή κολληθούν στην επιφάνεια ή κατά στρώματα, χρησιμοποιώντας το εγκαυστικό υλικό για να τα "δέσει" στην επιφάνεια.

Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται στα πορτραίτα Φαγιούμ της Αιγύπτου το 100-300 μ.Χ., στην Παναγία Βλαχερνίτισσα και άλλες προγενέστερες εικόνες όπως και σε πολλά έργα του 20ου αιώνα, όπως δημιουργίες του Τζάσπερ Τζονς και του Μαουρίτσιο Τουσαίν.

• Ξυλογραφία:

Η ξυλογραφία (αγγλ. Woodcut) είναι τεχνική αναπαράστασης μιας εικόνας χαραγμένης πάνω σε μια επιφάνεια ξύλου. Το ξύλο που χρησιμοποιείται συνήθως προέρχεται από δέντρο οξιάς, μηλιάς ή κερασιάς επειδή είναι πιο μαλακό. Η επιφάνεια του ξύλου σε αυτή την τεχνική καλύπτεται με μελάνι με τη βοήθεια κυλίνδρου αφήνοντας τις μη εκτυπωμένες περιοχές ακάλυπτες. Γενικά το σχέδιο γίνεται απευθείας στη σανίδα. Είναι από τις αρχαιότερες μορφές εκτύπωσης και ξεκίνησε να χρησιμοποιείται κατά το 12ο αιώνα.